Manuscript leaf from a Noted Breviary, in Latin, produced in France

Text: From a Noted Breviary, in Latin

Script: Textualis Libraria (Textus Semiquadratus)

The text is written in two sizes of gothic script, ruled for forty-three lines, in plummet. There is line pricking on the central margin of the leaf, with knife marks showing. There are two and three-line initials in red and blue alternately and decorated with contrasting penwork. Numerous lines of square musical notation are on red four-line staves. The leaf is from a manuscript in which the feasts for various saints were accompanied by up to nine lessons, indicating that the breviary was for a secular church. The text relates to the feasts of Saint Lawrence (10 August) and Saint Hippolytus (22 August).

Transcription

Recto side (column 1):

1 q(uia) nec deos recolis nec torm(en)ta pavescis .

2 B(eatu)s laurentius dixit . In nomine d(omi)ni n(ost)ri

3 ih(es)u (christ)i : tormenta tua non pavesco . De-

4 cius cesar dixit . Sacrifica diis . Nam nox

5 ista in te expendetur cum suppliciis . B(eatu)s

6 larentius dixit . Mea nox obscuru(m) no(n)

7 h(abe)t : s(ed) om(n)ia in luce clarescunt . R(esponsorium)

8 Gaudeo plane quia hostia (chr)isti

9 effici merui accusatus non nega-

10 vi nomen sanctum tuum . inter-

11 rogatus (christu)m confessus sum affatus

12 gracias ago . A(ntiphona) Ego me op-

13 tuli sacrificium deo in odorem su-

14 T unc iussit deci(us) ix . │

15 ut os s(an)c(t)i laurentii │avitatis . Int(roit)

16 cum lapidib(us) cedetur . (Et) cu(m) cedetur ri-

17 debat (et) confortabatur (et) dicebat . Gra(tia)s

18 tibi ago : quia tu es om(ni)u(m) reru(m) deus . de-

19 cius cesar dixit . Date lectu(m) fereum : ut

20 requiescat in eo laurencius contumax

21 (Et) allatus est lectus cum trib(us) costis in

22 conspectu decii cesaris in modum craticule

23 Tunc beatus laurentius expoliatus vesti-

24 mentis suis in conspectu decii (et) valeria-

25 ni . extensus e(st) in cratem ferream . (Et) alla-

26 te sunt facule cum pennis : (et) miseru(n)t

27 sub cratem ferream . (et) cum furcis fer-

28 reis fecit coartari beatu(m) laurentiu(m) . D(omi)ne

29 b(eatu)s laurentius . Igne me examinasti d(omi)ne

30 d(ominu)s : (et) non e(st) inventa in me iniquitas .

31 In craticula te d(o)m(ine) non negavi . (et) ad ig-

32 nem applicat(us) te (christu)m confessus sum :

33 affatus tibi gra(tia)s ago . Decius cesar dixit

34 Sacrifica diis . Respondit beatus lauren-

35 tius . Ego me optuli sacrificiu(m) d(omin)o in odo-

36 rem suavitatis . q(uia) sacrficiu(m) d(omin)o spe(m) con-

37 tribulatus . (Et) cep(er)unt milites mirari : q(uo)

Recto side (column 2):

1 modo p(re)cep(er)at eum decius vinu(m) affari . Ele-

2 vans autem b(eatu)s laurentaus oculos . dixit ad

3 deciu(m) cesarem . Affatum est iam versa (et) man-

4 duca . nam facultates eccl(esi)e quas requiris in

5 celestes thesauros manus paup(er)u(m) deportave-

6 runt . Dixit b(eatu)s laurentius . Gra(tia)s tibi ago

7 d(omi)ne quia ianuas tuas ingredi merui . ac-

8 cusatus non negavi nomen s(an)c(tu)m tuu(m) nu(n)c

9 iube recipi sp(iritu)m meu(m) . (Et) cum hoc dixisset e-

10 misit sp(iritu)m . presente decio (et) valeriano . R(esponsorium)

11 In craticula te deum non negavi

12 (et) ad ignem applicatus te d(omi)n(u)m

13 ih(esu)m (chr)istum confessus sum R(esponsorium) Ac-

14 cusatus non negavi nomen sanc-

15 tum tuum (et) interrogatus . Te do

16 L evita laurentius bonum opus o- In laud( )

17 peratus est qui p(er) signu(m) crucis cecos il-

18 luminavit (et) thesauros eccl(esi)e dedit paupe-

19 rib(us) s(anctus) am(icus) a(ntiphona) Laurentius bonum opus

20 op(er)atus est qui p(er) signum crucis cecos illu-

21 minavit S(anctus) am(icus) a(ntiphona) Adhesit anima mea post

22 te quia caro mea igne cremata est p(ro) te

23 deus meus s(anctus) am(icus) . a(ntiphona) Misit dominus an-

24 gelum suu(m) (et) liberavit me de medio ig-

25 nis (et) non su(m) estuatus s(anctus) am(icus) a(ntiphona) Beatus

26 laurentius clamabat dicens grat(ia) tibi ago

27 domine quia ianuas tuas ingredi merui .

Verso side (column 1):

1 L audabit usq(ue) ad morte(m) cap(itulum) .

2 anima mea d(omi)n(u)m . q(ue)m eruis [q(uonia)m ?

3 sustinentes te (et) lib(er)as eos de manu [insert] s(anctus) am(icus) . odientiu(m)

4 d(omi)ne deus n(oste)r hy(mnus) Martir dei a(ntiphona) Posuisti . d(ominus) . a(ntiphona) .

5 I n craticula te deum non negavi (et) ad igne(m) [scribal error ?

6 applicatus te (christu)m confessus sum probasti

7 cor meum (et) visitasti nocte igne me cra-

8 minasti (et) non est inventa in me iniquitas .

9 O(remus) Da nob(is) q(uesumu)s ut sup( ) ad horas [??] de [Deletion

10 s(anctus) am(icus) ( ) cap ( ) ( ) sic de ( )

11 ad vesp(eras) levita laurenti(us) P(salmus) Dix(it) d(ominus). (et) c(etera) cap(itulum) Confi-

12 tebor t(ibi) . R(esponsorium) In craticula . hy(mnus) . Martir d(omin)i a(ntiphona) Po

13 suisti d(ominus) .

?

14 a(ntiphona) Beatus laurentius dum in cra-

15 ticula supra positus ureretur ad impiissi-

16 mum tyrannum dixit affatum est iam u(t)

?

17 sa (et) manduca nam facultates eccl(esi)e quas

18 requiris in celestes thesauros manus pau-

19 or(emus) vr [Deletion

20 perum deportauerunt . p(salmus) m(artir) s(anctus) am(icus) . sup( ) . [Deletion

21 Tybur(tiu)s

22 m(art)ris a(ntiphona) Inclitus martir tyburtius cum nu-

23 datis plantis sup(er) prunas ardentes inced(er)et fa-

?

24 biano prefecto dixit videtur michi quod

25 sup(er) roseos flores incedam incedam in nomi-

26 a(ntiphona) Gl(ori)a (et) honore

27 ne d(omi)ni mei ih(es)u (christ)i . ( ) am( ) . or(emus) .

28 B eati tyburtii nos d(omi)ne foveant conti-

29 nuata p(er)fidia . quia non desinis p(ro)picius

30 intueri . quos talib(us) auxiliis concesseris ad-

31 I Gitur beatus tyburtius ( ) [insertion above] iuvari . p(er) .

32 transiens occurrit homini qui de alto lap-

Verso side (column 2):

1 sus . (et) cap(u)d et omnia membra cassaverat

2 ita ut de sola sepultura eius ageretur :

3 hii quor(um) filius disnocebatur . Tunc dicit

4 eis flentib(us) ; . P(er)mittite me p(re)cantare ei :

5 forsitan recup(er)abit sanitatem . ( ) .

6 C umq(ue) om(ne)s dedissent spatium . ac-

7 cessit iuxta eum . (et) dicens sup(er) vul-

8 nera eius lente oratione(m) d(omi)nicam (et) simbo-

9 lum . ita solidata sunt ossa eius (et) capud

10 (et) om(n)ia viscera . ut quasi nichil ei eve-

11 nisset . ita factus est incolumis . ( )

12 H oc itaq(ue) cum fecisset : cepit ire . Te-

13 nebant aute(m) illu(m) parentes eius : di-

14 centes . Veni (et) habe illum seruu(m) : (et) o(mn)ia

15 bona n(ost)ra tibi tradidim(us) cum eo . qui ip(su)m

16 unicum quem habebam(us) nob(is) ia(m) mortuu(m)

17 vivu(m) reddidisti . Dicit eis . Si ea que vob(is)

18 dixero feceritis : magnipendam in(n)cede(m)

19 sanitatis . ad vesp(er)as. a(ntiphona) . Lenita laur(entium) p(salmus) Dix(it) ypoliti

20 d(omi)n(u)s (et) c(etera) C(apitulum) . B(eatu)s vir qui insa . R(esponsorium) Re- ( ) [Deletion

21 quisit(us) h(ymnus) Martir d(omin)i . a(ntiphona) Gl(ori)a (et) hon(or) . a(ntiphona) Gaude(n)t

22 D a nob q(uesumu)s om(ni)p(ot)e(ns) or(emus) . i(n) celis .

23 deus . ut beati ypoliti m(ar)t(y)ris tui ue-

24 neranda solle(m)pnitas (et) devotione(m) nobis

25 augeat (et) salutem . p(er) . mem(oria) de s(an)c(t)o Laur(entio) .

26 a(ntiphona) Laurenti(us) . a(ntiphona) Disp(er)sit . or(emus) ut s(anctus) . ad [Deletion

27 comp(line)

28 Valerianus tradidit ypolito lau-

29 rentium ut eum custodiret . p(salmus) N(un)c dim(ittis) .

30 S(anctus) am(icus) Inurt Venite populi ad collau-

31 dandum regem regum dominum qui

32 triumphat in martire suo ypolito . p(salmus)

33 I N dieb(us) illis (lectio) h(ymnus) D(ominu)s tuor(um)

34 Regressus ypolitus Venite a(ntiphona) In lege .

35 post tertium diem venit in domu(m) sua(m)

36 (et) dedit omnib(us) pacem . (et) servis suis (et) an-

37 cillis . (et) communicavit se de sacrificio

38 altaris beati laurentii m(arti)ris . (Et) posita e(st)

39 mensa ante eum . Priusq(uam) aute(m) q(uam) come-

Notes:

A Letters: a,b,c,d,e,f,g,h,i,l,m,n,o,p,q,r,s,t,u/v,x,y,A,B,C,D,E,G,I,L,M,N,O,P,R,S,T,V.

Versals: B,C,D,H,I,L,T.

B Alternative forms of letters ‘i’(2), ‘r’(2), ‘s’(2),

C Fusion between letters ‘de’, ‘do’, ‘oc’, ‘po’, ‘pp’ and possibly others.

D Elision between letters ‘fi’, ‘ti’ and possibly others.

E Ligature between letters ‘ct’ and ‘st’.

F Use of ‘xp’ in place of Greek chi-rho (χρ) in ‘christi’ (recto 1, line 3).

G Use of uncrossed Tironian ‘et’, but an ampersand form is used for ‘Et’ (recto 1, line 16).

H Abbreviation of ‘quia’ (recto 1, line 1).

I Abbreviation of ‘quo’ (recto 1, line 37).

J Abbreviation of ‘quesumus’ (verso 1, line 9).

K Abbreviation of ‘martiris’ (verso 2, line 38).